İdrar Yolu Hastalıkları

ÜRETER TAŞI

Üreter Taşları Hangi Şikayetlere Yol Açar?
Üreter taşlarında şikayetler ağrı, bulantı kusma şeklinde olabilmektedir. Üst üreter taşlarında ağrı yan bölgede olup, sırta ve kasığa doğru yayılır, testislere vurabilir. Alt üreter sırta ve kasığa doğru yayılır, testislere vurabilir. Alt üreter taşlarında ayrıca idrar yapma ile yanma , sık idrara çıkma, acil işeme isteği olabilir ve penis köküne, vaginaya vurabilir.

Nasıl Tanınır?
Direkt film ile veya ultrasonografi ile belirlenir. İntravenöz pyelografi (IVP-ilaçlı böbrek filmi) ile idrar yolları ve böbreğin durumu incelenebilir. İdrar tahlili ile kanamanın, enfeksiyonun varlığı belirlenir.

Üreter Taşlarının Düşme Olasılığı Var mıdır?
Her üreter taşı bir girişimi gerektirmeyebilir. Genel olarak üretere dışardan bir bası veya içerde bir darlık yoksa çapı 4-5mm taşların kendiliğinden düşme olasılığı yüksektir. Bu çaptaki üst üreter taşlarının % 29-98’i, distal üreter taşlarının %78-98’i, düşebilmektedir. Daha önce taş düşürmüş olanlarda sonradan gelişen taşların düşmesi daha kolay olabilmektedir.

Hangi Durumlarda Bir Girişim Gereklidir?
Üreter taşlarında girişim yapma kararı vermede önemli bir ölçü böbreğin gördüğü hasar durumudur. Eğer böbrekte çalışma bozukluğu, enfeksiyon, ciddi derecede böbrek genişlemesi(şişmesi) gibi durumlar varsa ya da tek böbreklilerde veya diğer böbrek çalışması bozuk ise girişim için zaman kaybedilmemelidir. Kendiliğinden düşmenin tolere edilemediği ve iş veriminin düştüğü durumlarda da girişim yapılabilir. Tam üreteral tıkanıklık varsa iki haftadan önce girişim yapılması şarttır, 6 haftayı geçerse böbrekte geri dönülmez hasar gelişir.

Ağrının Geçmesi Her zaman Taşın Düştüğünü mü Gösterir?
Ağrının kaybolması çoğu zaman iyileşme olarak algılamaktadır, bu durum son derece tehlikelidir.İdrar geçişine engel olmasının yarattığı böbrek hasarı unutulmamalıdır. Küçük taşlar hareketli olmaları sebebiyle daha fazla ağrı ve şikayete yol açabileceği, büyük taşların ise hareketsiz olmaları sebebiyle daha az ağrı yaptıkları bilinmelidir.

Nasıl Tedavi Edilir?
ESWL(taş kırma) ve endoskopik (kapalı) veya açık cerrahi yöntemler tercih edilir.Taşın büyüklüğüne, yerine ve idrar kanalları ile böbreklerin durumuna göre belirlenir.

ÜRETER DARLIKLARI

Üretra Darlığı Nedir?
Mesane ve uretradan (idrar çıkış borusu) oluşan alt üriner sistem, idrarı uygun his ve düşük basınçla depolar, yeterli ve uygun basınçla da dışarı atar. Bu sistemde anatomik, işlevsel veya sinirsel bir aksama işeme bozukluklarına yol açabilir.

Üretra Darlığı Belirtileri Nelerdir?
İdrar tazyiğinde azalma, üretra darlığının en önemli belirtisidir. Bunun yanında idrar yaparken yanma, idrarı tam boşaltamama hissi diğer olarak adlandırılabilir.

Üretra Darlığı Tanısı Nasıl Konulur?
İdrar akışındaki azalma, idrar akım hızı testi ile ortaya konduktan sonra idrar çıkış deliğinden verilen kontrast ajanlarla (radyolojik olarak görülmesi sağlayan kontrast madde) verilerek radyolojik görüntüleme yapılır. Çoğunlukla bu tetkik ile üretradaki darlık yeri ve uzunluğu belirlenir.
Buna ek olarak daha gelişmiş radyolojik tetkikler ve endoskopik (üretrosistoskopi) gerekli olabilir.

Üretra Darlığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Üretra darlığı tedavisi için üç ana yöntem kullanılmaktadır.
Dilatasyon: Bir katater yardımıyla darlığın genişletilmesidir.
Endoskopik olarak darlığın kesilerek açılmasıdır (üretrotomi intern).
Günümüzde kalıcı tedavi için önerilen, üretroplasti olarak adlandırılan ve darlık bölgesinin çıkartılması veya yeni doku getirilmesi işlemlerini kapsayan cerrahi işlemdir.

Üretra Darlığı Ameliyatı Sonrası Cinsel İşlev Bozukluğu Olur mu?
Cinsel fonksiyon bozukluğu için en önemli konu, darlık sebebinin travmatik olup olmamasıdır. Travmatik üretra darlıklarında, ameliyat sonrası cinsel işlev bozukluğu olma olasılığı daha fazladır. Üretroplasti sonrası cinsel fonksiyon bozukluğu olma olasılığı düşük olmasına rağmen, yeni geliştirilen tekniklerle bu komplikasyon oldukça minimal düzeye indirilmiştir.

ÜRETRİT

Üretrit, üretranın (mesaneyi, dışarıya bağlayan boru) iltihabi durumuna verilen addır. Genellikle NSÜ (non-spesifik üretrit) veya NGÜ (non-gonokoksik üretrit) adı ile de anılmaktadır. Sıklıkla, cinsel yolla bulaş söz konusudur.

Nasıl Bulgu Verir?
NSÜ’ nün klasik bulguları idrar yaparken yanma ve hafif akıntıdır. Bazen daha fazla miktarda akıntı görülebilmekte ise de bu durumda daha çok gonore (belsoğukluğu) düşünülmelidir. Buna karşı bazı olgularda ise hiç üretral akıntı olmayabilir. Bu hastalarda en sık karşılaşılan şikayet üretrada kaşıntı hissidir.

NSÜ Nedenleri Nelerdir?
NSÜ’nün en sık nedeni Chlamydia adı verilen bir mikroorganizmadır. Bunun dışında Ureoplasma adı verilen başka bir mikroorganizma tarafından da ortaya çıkabileceği gibi başka bir takım mikroplarla da meydana gelebilir. Çoğunlukla neden olan organizmayı ortaya koymak zordur (bu nedenle nonspesifik tanımı kullanılmaktadır).

Nasıl Tedavi Edilir?
Belirtildiği gibi NSÜ birçok organizmaya bağlı olarak ortaya çıkan bir sendrom olduğundan tedavi sonuçları da farklılıklar göstermektedir. Günümüzde tedavi seçenekleri arasında tetrasiklin veya doksisikklin ve eritromisin vardır. Sıklıkla başka ilaçlar da kullanılmaktadır. Seksüel eş de aynı mikroorganizmayı taşıyacağından, eşlerin beraber tedavi edilmesi gerekir.

ÜRETER DARLIĞI

Üreter yani idrar kanalı böbrek ile mesane arasında idrarın aktarılmasını sağlayan boru şeklinde bir organdır. Her iki böbreğin mesaneye ayrı ayrı açılan kendi üreterleri vardır.

Üreter Darlığı
Üreter darlığı da üreteropelvik bileşke darlığı gibi idrar akışını engelleyerek böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olabilir. Darlık aynı zamanda böbrek taşı oluşma riskini de artırır.

Üreter darlığı endoskopik balon dilatasyonu gibi yöntemlerle kapalı bir şekilde tedavi edilebileceği gibi açık ya da laparoskopik cerrahi de uygulanabilir.

Double J stent
İdrar kanalına düşen taşlar, kalın bağırsak kanseri, yumurtalık, rahim kanserleri ya da karın arkası iltihabı, lenfoma gibi hastalıklar idrar kanalına dışardan baskı yaparak tıpkı üreter darlığında olduğu gibi idrar akımını engelleyebilirler. Bu hastalıkların tedavisi uzun süre alabileceği için böbrekleri korumak üzere idrar kanalına baskıyı ortadan kaldıran stentler yerleştirilebilir. Bu stentlerin bir ucu böbrek odasında iken diğer ucu mesanede bulunur. Böylece idrar stent aracılığıyla böbrekten mesaneye taşınır.

Üreter stentlerinin uzun süre vücutta kalması taşlaşmaya neden olabilir. Bu nedenle süresi dolmuş stentler çıkarılmalı ve gerekiyorsa yenileriyle değiştirilmelidir.

Üreteroneosistostomi
Üreterin mesaneye girdiği noktada darlık gelişebilir. Ayrıca darlığın tam tersi olarak mesanede biriken idrar özellikle işeme sırasında böbreğe kaçabilir. Bu gibi durumlarda idrar kanalının mesaneye girdiği kısmın tamir edilmesi gerekebilir. Bu tamir ameliyatının adı üreteroneosistostomidir. Özellikle çocuklarda görülen VUR (vezikoüreteral reflü) hastalığının tedavisi için sıklıkla uygulanan bir ameliyattır.

ÜRETRA TAŞI

Öncelikle üretra, mesane ile idrar çıkış kanalı arasındaki idrar kanalına verilen isimdir. bu kanal kadınlarda birkaç santim kadar kısa olduğu için üretra taşı kadınlarda görülme olasılığı oldukça küçüktür. Üretra taşı erkeklerde görülen bir rahatsızlıktır. Söz konusu idrar kanalı içerisinde taş oluşması yada takılması durumu ile oluşur. Taşın oluşum yerleri ve bulundukları yerler göz önüne alındığında en nadir görülen durumlardan birisidir. böbrek, üreter ve mesane taşları en yaygıbn olanları iken üretra taşı çok nadir görülür.

Üretra Taşı Nedenleri Nelerdir?
Üretra taşlarının büük çoğunluğu, mesane yada böbrekte oluşan taşların burada takılması ile gerçekleşen durumlarda olur. Fakat bazı anatomik anomaliler taşın burada gelişmesine imkan sağlayabilir.

Üretrada taş oluşmasının nedenleri aşağıdadır.
.Üretra Darlıkları
.Prostat Ameliyatları
.Yabancı Cisimler Sonucu Anatomik Bozukluk
.İdrar Yolu Enfeksiyonlarına Bağlı Hasar

Yukarıda yazan nedenler arasında üretra taşının en sık karşılaşılan nedeni üretra darlıklarıdır. Tüm böbrek taşı çeşitleri düşünüldüğünde üretra taşları tüm taşların %2 sinden daha az oranda görülürler.

Üretra Taşı Belirtileri
Üretra taşının diğer tüm taş çeşitlerine kıyasla belirtileri daha belirgin ve şiddetlidir. İdrar akımını tamamen yada kısmen durdurabilir. En belirgin olan bulgusu idrar akım hızının normale göre daha yavaş olması yada hiç olmaması durumudur. İdrar akımını tamamen kestiği durumlarda acil müdahale gerektirebilirler. Bir başka belirtisi ise idrarda kan durumudur. Taş kanalı tahriş eder ve kanamalara sebep olabilir.

Üretra Taşı Tedavisi
Üretra taşlarında tedavi, taşın büyüklüğüne, taşın yerine ve üretranızın durumuna göre değişecektir. Üretrada daralma var ise taş bulunduğu yerden kendiliğinden düşmesi beklenemez. Taşın boyutu küçük ise anestezik jeller yardımı ile dışarı alınabilir. Taş bu şekilde alınamıyor ise endoskopik yöntemler ile taş alınır. Taş mesaneye yakın kısımda ise sonda yardımı ile mesaneye geri itilerek mesane içerisinde çeşitli yöntemlerle kırılarak dışarı alınabilir. Bu işlemlerde ilk önem gösterilmesi gereken nokta taşı harekete geçirirken zorlanmaması baskı uygulanmaması ve üretrada zedelenmelere yol açılmamasıdır.

Ürolojiyi ilgilendiren rahatsızlıklar erkeklerde, böbrekler, idrar yolları, idrar torbası, prostat bezi, penis ve testisler ile ilgili problemlerdir. Bayanlarda ise böbrekler, idrar yolları, mesane ve cinsel hastalıklar bu alana girmektedir.